De bestuursperiode 2022-2026 loopt naar z’n einde. In maart 2026 zijn de volgende gemeenteraadsverkiezingen waarna een nieuw college van Burgemeester en Wethouders (B&W) zal aantreden. Daarmee is dit de laatste begroting van het huidige college. We blikken hierin vooruit naar 2026 en verder. Dat doen we in het besef dat het er de komende jaren financieel niet gemakkelijker op zal worden. De inkomsten die we van het Rijk krijgen lopen terug terwijl de uitgaven stijgen. Voor de open-eind regelingen in het Sociaal Domein is nog steeds geen structurele oplossing in zicht. Voor Helmond komt daar nog bij dat we aan de vooravond van de Schaalsprong staan: we groeien tot 2040 tot ver boven de 100.000 inwoners en dat vraagt nú om investeringen.
Dalende inkomsten dwingen tot scherpe keuzes
Helmond staat er vergeleken met veel andere gemeenten financieel goed voor, maar ook wij ontkomen niet aan het maken van scherpe keuzes. Het Rijk dwingt ons tot maatregelen die we eigenlijk liever niet willen en die we ook niet vinden passen bij onze ambities en bij de Schaalsprong. In onze lobbyactiviteiten richting het Rijk zullen we daarom blijven benadrukken dat wij ons werk alleen goed kunnen doen als het Rijk daar realistische budgetten tegenoverstelt. In die lobby trekken we gezamenlijk op met de B7, G40 en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG).
In 2026 buigen we structureel € 13,5 miljoen om, oplopend naar € 18,5 miljoen in 2029. We hebben daarbij gekeken naar mogelijkheden om de kosten te verlagen en de inkomsten te verhogen. De maatregelen die we nu voorleggen vinden we, alles afwegende, uitlegbaar. Uitgangspunt is een zo klein mogelijke maatschappelijke impact van de maatregelen die we nemen en behoud van het sociale karakter van onze stad. We behouden ruimte om te blijven investeren in de kansen en de leefomgeving van álle inwoners.
Onderaan de streep leggen we u een begroting voor die voldoet aan de eisen die de provincie als financieel toezichthouder daaraan stelt. De jaren 2026 en 2027 maken we sluitend met incidentele middelen; de jaren 2028 en 2029 zijn structureel sluitend.
Lange termijn doelen koppelen aan korte termijn activiteiten en resultaten
De gemeenteraad, het college van B&W en de ambtelijke organisatie staan gezamenlijk voor grote uitdagingen. We werken aan grote ambities voor de lange termijn én we willen de dagelijkse dingen goed blijven doen. Om hier meer grip op te krijgen is het belangrijk dat we bestuurlijk en ambtelijk zo planmatig mogelijk werken. Daarbij kijken we over bestuursperioden heen; zo borgen we de continuïteit en betrouwbaarheid van het bestuur. In deze begroting is dat vertaald door voor de jaren 2026 tot en met 2029 doelen te formuleren en daaraan concrete resultaten en activiteiten voor 2026 te koppelen. Anders gezegd: om doel X in 2029 te behalen moeten in 2026 activiteiten A, B en C uitgevoerd worden. Deze manier van werken geeft ons beter inzicht in waar we dagelijks mee bezig zijn en of we onze koers voor de langere termijn goed vasthouden.
In balans ontwikkelen
In het Ambitieakkoord ‘Een sterker Helmond voor iedereen’ hebben we de term brede welvaart gekozen als fundament. Dat gaat over veel méér dan alleen inkomen. In de Voorjaarsnota hebben we in lijn hiermee een strategische koers uitgezet waarin de kwaliteit van leven van mensen centraal staat. We gebruiken daarbij het model van PON & Telos dat ervan uitgaat dat duurzame ontwikkeling vraagt om gelijktijdige verbetering op drie vlakken: sociaal-cultureel, ecologisch en economisch. Alleen als deze drie onderdelen in balans ontwikkelen verbetert de kwaliteit van leven. In de afgelopen tien jaar is Helmond op alle vlakken gegroeid, maar op het economisch vlak zijn we sneller vooruitgegaan dan op het sociaal-culturele en het ecologische vlak. Om te zorgen dat we in balans blijven ontwikkelen leggen we de komende periode het accent op sociaal-culturele en ecologische zaken. Uiteraard zonder de economische kant uit het oog te verliezen.
Enkele ontwikkelingen uitgelicht
Het beleid dat we hebben ingezet met het Ambitieakkoord is volop in uitvoering. We werken aan het verminderen van de sociale tweedeling en het verkleinen van gezondheidsverschillen. We bieden hulp en ondersteuning aan mensen die dat nodig hebben. We nemen maatregelen om ons voor te bereiden op klimaatverandering en waar mogelijk dragen we ons steentje bij aan het tegengaan daarvan. We investeren in het bereikbaar houden van de stad, brengen de voorzieningen naar een hoger niveau (scholen, sport, cultuur, etc.), revitaliseren bestaande en ontwikkelen nieuwe bedrijventerreinen, investeren in stads- en wijkontwikkeling en zorgen dat de basis op orde komt en blijft (veiligheid, openbare ruimte, dienstverlening). In de toelichting op de begrotingsprogramma’s leest u daar alles over. Hieronder lichten we een paar onderwerpen extra uit.
Schaalsprong als kwaliteitssprong
We constateerden het in de Voorjaarsnota al: de stormachtige (economische) groei van de Brainportregio stelt ons voor grote uitdagingen. Ergens de komende jaren passeren we de grens van 100.000 inwoners en tot 2040 groeien we daar ver voorbij. Daarvoor zijn vele duizenden nieuwe woningen en arbeidsplaatsen nodig, maar ook voorzieningen op het gebied van onder andere onderwijs, sport, recreatie, gezondheidszorg, natuur en cultuur. Plus de infrastructuur om al die nieuwe woningen, arbeidsplaatsen en voorzieningen bereikbaar te maken en te houden. Deze schaalsprong is voor ons geen doel op zich maar een kans om ook een kwaliteitssprong te maken. Dit in lijn met onze ambitie om het leven van de mensen in onze stad te verbeteren. We leggen de komende jaren de nadruk op ontwikkelingen die een duidelijke meerwaarde leveren voor de kwaliteits- en schaalsprong.
Woningbouw
Tempo maken in woningbouw is het fundament onder de schaalsprong. We combineren het verminderen van het woningtekort met het bijdragen aan het verkleinen van de sociale tweedeling en de kansenongelijkheid. Meer betaalbare en levensloopbestendige woningen, ruimere keuze, betere doorstroming en een diverse woningmix voor starters, gezinnen en senioren in alle wijken zijn belangrijke uitgangspunten. Tegelijkertijd zien we in heel Nederland dat het aantal opgeleverde woningen daalt en dat het aantal afgegeven bouwvergunningen achterblijft. Dat geldt ook voor Helmond. Maar we weten ook dat woningbouw geen lineair proces is. We hebben er vertrouwen in dat de aantallen de komende jaren zullen stijgen. Er zitten veel bouwplannen ‘in de pijplijn’ waarvan we verwachten dat ze de komende jaren tot uitvoering zullen komen. Daarnaast werken we onder andere aan het stroomlijnen van processen, prioriteren van projecten en standaardiseren van overeenkomsten. Alles met als doel het aantal woningen zo snel mogelijk te laten groeien. De nadruk ligt in de komende periode op Nieuw Brandevoort en het centrum omdat we verwachten daar de grootste aantallen te kunnen halen. Dat het Rijk Helmond onlangs heeft aangewezen als kansrijke locatie voor grootschalige woningbouw gaat ons daarbij helpen. Het zorgt er onder andere voor dat we toegang krijgen tot Rijksmiddelen om woningbouw te stimuleren.
Aandacht voor bestaande wijken
Bij alle aandacht die we hebben voor (grootschalige) nieuwbouw, behouden we ook de aandacht voor onze bestaande wijken. Dat doen we onder andere door uitvoering te geven aan de wijkontwikkelplannen voor Binnenstad Oost, Leonardusbuurt en de Annawijk. Voor Helmond Noord, Helmond Oost en Rijpelberg worden in 2026 plannen uitgewerkt. Daarnaast hebben we via ons sociaal beleid extra aandacht voor de wijken waarin veel kwetsbare inwoners wonen.
Onderwijshuisvesting
Op het gebied van onderwijshuisvesting valt nog veel te doen. We hopen in 2026 een besluit te nemen over de locatie voor nieuwbouw van het Jan van Brabant College en we leveren het uitvoeringsplan voor het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2030-2045 op.
Zorg en welzijn
In 2026 ronden we de planontwikkeling voor de Time Out & Verblijfsvoorziening af waarna in 2027 de schop in de grond gaat. Verder is de nieuwe aanbesteding van de WMO-begeleiding een belangrijke mijlpaal.
Veiligheid
De veiligheid op straat, in buurten en in wijken blijft een belangrijk thema. Elke inwoner en ondernemer moet zich veilig kunnen voelen in onze stad. Hier ligt een duidelijke koppeling met onze inzet op preventie en perspectief voor risicojongeren in het kader van het programma Preventie met Gezag. Via het wijkgericht werken zetten we in op het versterken van de leefbaarheid en veiligheid in wijken. Daarbij ligt de nadruk op Helmond Noord, Helmond Oost, Rijpelberg en de Leonardusbuurt. In 2026 wordt een nieuw Masterplan Integrale Veiligheid voor de jaren 2027-2030 uitgewerkt. Ook versterken we de interne crisisorganisatie.
Aantrekkelijke leefomgeving
Een groene en aantrekkelijke leefomgeving is voor de beoogde kwaliteitssprong essentieel. We willen meer groen in de stad, verdeeld over de wijken. Om de gevolgen van klimaatverandering het hoofd te bieden richten we de stad zo in dat weersextremen niet of minder leiden tot overlast. Met het oog op duurzaamheid stimuleren we waar mogelijk actieve mobiliteit (lopen, fietsen) en gebruik van het openbaar vervoer.
Warmtetransitie
De warmtetransitie is in 2026 een zwaartepunt in het gemeentelijk beleid. De nieuwe Warmtewet geeft gemeenten verregaande bevoegdheden om hier richting aan te geven. We onderzoeken daarom verschillende scenario’s voor onze rol in een eventueel toekomstig Warmtebedrijf en we stellen een warmteprogramma op.
Arbeidsmarkt
Bij het streven naar brede welvaart, is een inclusieve en toekomstbestendige arbeidsmarkt een must. Er moet voor iedere inwoner een duurzame en passende plek zijn op de arbeidsmarkt en we vinden het belangrijk dat iedereen zich gedurende zijn of haar loopbaan kan blijven ontwikkelen. Een goed op de arbeidsmarkt aansluitend onderwijsaanbod is daarvoor essentieel. In dat kader ligt in 2026 het geactualiseerde Regionaal Arbeidsmarktplan ter vaststelling voor bij alle gemeenteraden van de Arbeidsmarktregio Helmond-De Peel.
Cultuur
Cultuur is een belangrijke drager voor de leefkwaliteit in de stad. De schaalsprong vraagt om ontwikkeling op het gebied van cultuur en culturele voorzieningen. We willen meer kwaliteit toevoegen en het aanbod laten aansluiten bij de groei van de stad. De in 2025 vastgestelde Cultuurvisie biedt daarvoor een stevige basis. In 2026 volgt hiervoor het uitvoeringsplan.
Organisatie
We hebben in de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in onze ambtelijke organisatie. Het afdelings- en teammanagement is op orde en in mei is Edwin Koop aangetreden als gemeentesecretaris. Dat betaalt zich nu uit. De basis is beter op orde en er is meer rust in de organisatie. Dat geeft ons vertrouwen dat we de komende jaren op een goede manier verder kunnen groeien om de schaalsprong mogelijk te maken.
Investeringsprogramma
De komende periode staan we voor forse investeringen om de schaalsprong mogelijk te maken. Om daarvoor ruimte te creëren hebben we in de afgelopen periode ons bestaande investeringsprogramma kritisch tegen het licht gehouden. Daarbij hebben we geconstateerd dat er veel verouderde kredieten open staan. In een aantal gevallen kredieten die jaren geleden zijn aangevraagd, maar waar geen concreet plan onder lag en waar voorlopig ook geen plan voor verwacht wordt. We zijn voornemens om deze kredieten bij de tweede Bestuursrapportage (Berap) 2025 en de Jaarverantwoording 2025 af te sluiten. Immers, we hanteren de stelregel: eerst een plan en dan geld. Deze opschoonactie geeft ons de mogelijkheid om de komende jaren nieuwe afwegingen te maken binnen de beschikbare investeringsruimte.
Ontwikkeling van de lastendruk
Een belangrijk uitgangspunt bij het opstellen van deze begroting was dat de lasten voor onze inwoners niet te veel mogen stijgen, ondanks de financiële uitdagingen waar we voor staan. Mede door de solide financiële positie van de gemeente Helmond zijn we erin geslaagd om de stijging van het grootste deel van de lasten te beperken tot 2,7%, zijnde het indexatiecijfer dat we dit jaar binnen de gemeente hanteren. Daarmee is de stijging zelfs iets lager dan de 2,8% die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) hanteert als inflatiecijfer tussen augustus 2024 en augustus 2025.
Woonlasten
De totale woonlasten voor een gemiddeld huishouden gaan in 2026 omhoog met 4,1%. We benadrukken dat dit een gemiddelde is en dat dit cijfer per huishouden verschilt. De Onroerende Zaakbelasting (OZB), de rioolheffing en het vastrecht van de afvalstoffenheffing gaan met 2,7% omhoog, dat is gelijk aan de gemeentelijke inflatiecorrectie. Het tarief voor het ledigen van de afvalcontainers stijgt meer, namelijk met 27,7%. Een gemiddeld huishouden is hiermee jaarlijks
€ 18,16 extra kwijt aan het ledigen van de afvalcontainer. De keuze voor een hogere stijging van het bedrag voor de ledigingen hebben we gemaakt omdat we geconfronteerd zijn met extra kosten van Blink die we in de afvalstoffenheffing moeten doorberekenen. Inwoners kunnen zelf invloed uitoefenen op het bedrag dat ze kwijt zijn aan ledigingen. Wanneer mensen afval beter scheiden, hoeft de container minder vaak geleegd te worden en dat heeft een positieve invloed op de kosten.
Overige lasten
De parkeertarieven worden vanaf 2026 jaarlijks geïndexeerd; in het verleden was dat elke twee jaar. Uitgaande van een gemeentelijke indexatie van 2,7% stijgt het tarief van € 2,55 naar € 2,60 per uur. We stellen voor om de tarieven met € 0,05 extra te laten stijgen, naar € 2,65 per uur. Dat levert ca.
€ 50.000 extra inkomsten op die we gebruiken om uitvoering te geven aan de motie van de gemeenteraad om fietsenstallingen tijdens evenementen langer open te houden.
Om extra inkomsten te genereren gaat de toeristenbelasting omhoog. Het tarief voor een hotelovernachting stijgt van € 3,00 per persoon per nacht naar € 4,50 per persoon per nacht. Dit is in lijn met het landelijke gemiddelde. Daarnaast schrappen wij de vrijstelling van toeristenbelasting voor arbeidsmigranten.
De hondenbelasting en de leges gaan in 2026 met 2,7% omhoog; dat is de gemeentelijke inflatiecorrectie.
Behandelprocedure
De bestuurlijke behandelprocedure van de Programmabegroting 2026-2029 is als volgt:
- College van Burgemeester en Wethouders: 9 en 23 september 2025
- Gemeenteraad (algemene beschouwingen en vaststelling): 4 november 2025
Portefeuilleverdeling
Burgemeester Sjoerd Potters
Openbare Orde & Veiligheid, Integriteit, Bestuurs- en Juridische Zaken en Kabinet & Protocol,
Wethouder Arno Bonte
Wethouder Erik de Vries (tot en met 7 oktober 2025)
Wethouder Gaby van den Waardenburg
Wethouder Harrie van Dijk
Wethouder Marita van Lierop
Wethouder Martijn de Kort
Wethouder Thomas Tuerlings
Gemeentesecretaris Edwin Koop
