Budgettair kader en financiële ontwikkelingen

Ombuigingen in de Begroting 2026
Om ook in tijden van krappere financiële ruimte te blijven investeren in wat voor Helmond van wezenlijk belang is, zoals woningen, ondersteuning, veiligheid, leefbaarheid, duurzame vernieuwing en brede welvaart, zetten wij in op ombuigingen. Hiermee bedoelen we niet enkel bezuinigingen, maar het doelbewust anders organiseren en inrichten van taken en middelen om financiële ruimte te creëren zonder de kwaliteit van dienstverlening of strategische ambities op te offeren.

Wat verstaan we precies onder ombuigingen?
Het begrip ‘ombuigen’ is het verbeteren van het begrotingssaldo door anders om te gaan met uitgaven én inkomsten, waarbij ook alternatieven overwogen kunnen worden. In onze begroting betekent dit: activiteiten slimmer organiseren, samenwerking versterken met partners, processen verbeteren en daarmee kosten besparen of effectiever besteden en tot slot ook budgetten naar beneden bijstellen.

Waarom zijn ombuigingen essentieel in 2026?

• De rijksoverheid verlaagt structureel het gemeentelijke budget, waardoor scherpe keuzes onvermijdelijk zijn.
• Tegelijkertijd wil Helmond blijven investeren in haar strategische koers: een stad die werkt aan gezondheid, veiligheid, kansengelijkheid, duurzaamheid en welzijn, kortom: brede welvaart. En ligt er een grote uitdaging in de schaalsprong en kwaliteitssprong voor onze stad en de regio.
• Dankzij eerder uitstel van het ‘ravijnjaar’ is er ruimte om nu te innoveren in onze bedrijfsvoering in plaats van te tornen aan onze ambities.

Hoe draagt dit bij aan onze strategische koers?

• Behouden van prioriteiten: door slimmer te werken voorkomen we dat investeringen in woningen, zorg, groene leefomgeving en veiligheid onder druk komen te staan.
• Toenemende veerkracht: met ombuigingen bouwen we aan een flexibele organisatie die kan anticiperen op toekomstige onzekerheden.
• Effectiviteit verhogen: door processen te optimaliseren, kunnen we met minder middelen meer realiseren, wat past bij een overheid die dichtbij staat en efficiënt werkt.
• Transformatie stimuleren: ombuigingen stimuleren innovatie; door nieuwe samenwerkingen en innovatie in organisatievormen blijven we slagvaardig in het realiseren van onze langetermijnprogramma’s.

Hoe staat het met de ombuigingen die in 2025 in de begroting zijn opgenomen?
Voor programma 1 Meedoen, Rondkomen en Vooruitkomen zijn in de begroting 2025 ombuigingen opgenomen ter hoogte van € 3,28 miljoen. Deze ombuigingen zijn inmiddels geïmplementeerd en worden gemonitord.

In de zomer van 2024 werden we geconfronteerd met een oplopend tekort binnen het sociaal domein. Hierdoor was er slechts beperkte tijd om een maatregelenpakket samen te stellen voor de begroting 2025. Om die reden is destijds geen advies gevraagd aan de Adviesraad Sociaal Domein Helmond en de Cliëntenraad Participatie. Voor de maatregelen die vanaf 2026 en verder van toepassing zijn, is dit alsnog gedaan voor zover het beleidswijzigingen betreft. De ontvangen adviezen van beide adviesraden zijn als bijlage bij de begroting opgenomen, samen met de reactie van het college hierop.

Met ombuigingen versterken we zowel de financiële houdbaarheid als de kwaliteit van beleid in Helmond, passend binnen de koers van brede welvaart en strategische continuïteit. We blijven investeren in wat echt telt, juist dankzij een frisse blik op structuur, organisatie en samenwerking.

Zoals eerder weergegeven in de tabel van het budgettair en uit onderstaande tabel ook blijkt, wordt de ombuigingsopgave vanaf 2027 niet direct gerealiseerd. Dit betreft een bedrag van € 2,7 miljoen. Vanaf 2028 realiseren we de volledige opgave.

Waar staat de toelichting op alle ombuigingen?
In deze paragraaf hebben we onderstaand een overzicht van de ombuigingen opgenomen op het niveau van begrotingsthema’s en -programma’s. Een totaaloverzicht van alle afzonderlijke ombuigingen staat in bijlage 6.15. De toelichting op de ombuigingen staat in de teksten van de specifieke programma's en thema's. Er is één maatregel die doorwerkt in alle thema's, namelijk het niet indexeren van subsidies in 2026. Die lichten we hieronder kort toe.

Niet indexeren van subsidies 2026
Voor 2026 kiezen we ervoor om de gemeentelijke subsidies niet te indexeren. Dit betekent dat de bedragen gelijk blijven aan het niveau van 2025 en dus niet worden aangepast aan de inflatie. Hiermee leveren ook gesubsidieerde organisaties een bijdrage aan het opvangen van de financiële druk op de begroting. We blijven inzetten op het ondersteunen van initiatieven die bijdragen aan onze strategische doelen, maar doen dit binnen de beschikbare middelen.