De kwaliteits- en schaalsprong staat centraal in deze meerjarenbegroting 2026-2029. Het is zoals gezegd een koersbepalend principe dat richting geeft aan onze keuzes en investeringen. Met het oog op brede welvaart komt met de groei ook de verantwoordelijkheid om te investeren in voorzieningen, infrastructuur, energie en gemeentelijke dienstverlening. Deze begroting weerspiegelt die brede strategie. Onze stad wordt toekomstbestendig door doelgerichte investeringen in wonen en economie.
Maar échte vooruitgang vraagt om méér. Met de groei komt ook de verantwoordelijkheid om te investeren in de leefomgeving, sociale cohesie, slimme mobiliteit, onderwijs, voorzieningen, infrastructuur en energie. Niet de aantallen staan voorop, maar de impact op het dagelijks leven van de inwoners van Helmond. Het gaat om méér dan bouwen en groeien. Helmond kiest bewust voor kwaliteit. Iedere inwoner moet de positieve effecten van groei ervaren in de woning, op straat, in de wijk, op school en op het werk. We investeren daarom in projecten die daadwerkelijk verschil maken. De schaal- en kwaliteitssprong vormt het fundament voor onze keuzes en biedt een kompas voor investeringen die de stad én haar mensen verder brengen.
In de begrotingsprogramma’s wordt de stap gezet van de strategische koers uit de voorjaarsnota naar uitvoering.
LEESWIJZER
In dit hoofdstuk is in het algemeen en per domein eerst beschreven wat de koers op hoofdlijnen is. Dit is een beknopte weergave van de strategische koers die in de voorjaarsnota is opgenomen. Ook per beleidsthema is kort geschetst wat de koers is. In elk beleidsthema wordt daarna aangegeven welke doelen er zijn verspreid over de periode 2026-2029. Soms zijn doelen compact en zijn er diverse doelen in verschillende jaren. In andere gevallen zijn doelen veelomvattend, wat maakt dat er slechts een of enkele doelen staan. Ongeacht het aantal doelen en de spreiding van doelen over de jaren wordt er in 2026 veel werk verzet. Dat is terug te zien onder het kopje ‘wat is er af in 2026’. Al deze resultaten dragen bij aan het realiseren van doelen in 2026, 2027. 2028 en 2029.
De doelen komen allemaal voort uit de strategie en zijn dus gericht op ontwikkeling. Dat is echter maar een deel van het werk binnen de gemeente. Zo’n 80% van de werkzaamheden vindt plaats binnen de reguliere taakuitvoering. Denk aan het uitgeven van paspoorten, het uitvoeren van Wmo-taken, het beheer en onderhoud van de openbare ruimte, de Human Resource Management (HRM)-ondersteuning, etc. Dat type werkzaamheden komt niet naar voren in de doelen en resultaten, ondanks dat daar de meeste capaciteit en het meeste budget naartoe gaat. Wel wordt aangestipt wat binnen die reguliere taakuitvoering de bijzonderheden zijn in 2026. Per beleidsthema verschilt de balans tussen ontwikkeling en reguliere taakuitvoering. Zo ligt het zwaartepunt in het sociaal domein en binnen een beleidsthema als Beheer & Onderhoud in de reguliere taakuitvoering. Daar is het aantal doelen logischerwijs beperkter.
DE STRATEGISCHE KOERS OP HOOFDLIJNEN
We bouwen als stad van makers gestaag verder aan Helmond, voor de inwoners, ondernemers en organisaties. Niet alles kan tegelijk of meteen. We zorgen voor realisme door te focussen op wat echt noodzakelijk is.
Brede welvaart als leidend principe
De belangrijkste leidraad voor het bepalen van onze inzet en het aanbrengen van focus is brede welvaart. Dat is de bril waardoor we kijken bij het maken van afwegingen. De kwaliteit van leven van inwoners staat voorop; economische voorspoed is slechts één van de aspecten die daarvoor van belang is. Het belangrijkste uitgangspunt is dat duurzame ontwikkeling vraagt om het gelijktijdig verbeteren op sociaal-cultureel, ecologisch en economisch vlak. Dit zijn als het ware de pijlers onder de kwaliteit van leven. We willen dat die allemaal even sterk zijn. Het gaat dus om balans: groei binnen de ene pijler, vraagt ook om groei binnen de andere pijlers. Vandaar ook dat de schaalsprong hand in hand moet gaan met de kwaliteitssprong.
De afgelopen tien jaar is Helmond op alle vlakken gegroeid, maar op economisch vlak is de gemeente sneller vooruitgaan dan op sociaal-cultureel en ecologisch vlak. De sterke groei op economisch vlak is niet verwonderlijk. De regionale economische ontwikkelingen zorgen voor kansen en die grijpen we met onze campussen, bedrijventerreinen en stedelijke werkmilieus. Tegelijkertijd, als we economisch groeien, dan móeten we ook op sociaal-cultureel en ecologisch vlak groeien. Daar leggen we de komende periode het accent.
Op hoofdlijnen is onze koers dus dat we het been bijtrekken op sociaal cultureel vlak. Daar willen we de sterkste groei zien. Daarbij ligt de nadruk op thema’s als bestaanszekerheid, vitaliteit, wonen, cultuur, veiligheid en woonomgeving. Ook staat het sterker worden op ecologisch vlak stevig op het netvlies. We willen de positieve trend vasthouden, vooral ook met het oog op kwaliteitssprong die we voor ogen hebben. De belangrijkste thema’s binnen deze pijler zijn voor ons klimaatneutraliteit, klimaatadaptatie, circulariteit en het energienetwerk. Onze ambities voor economische groei zijn wat gematigder. We bestendigen de lopende ontwikkelingen en leggen daarbij de focus op de voor Helmond relevante topsectoren, op het stedelijke werkmilieu in het centrum en het regionaal bedrijventerrein. Bovendien benutten we de economische groei zo veel als mogelijk om ook op sociaal-cultureel en ecologisch vlak winst te behalen.
De wens is dat we op de verschillende pijlers in 2029 een hogere score behalen ten opzichte van de score in 2024. Binnen de ene pijler iets meer dan binnen de andere, voor meer balans tussen de drie pijlers.
Tempo maken in gebieden
Een andere leidraad voor het bepalen van inzet en focus is gebiedsgericht werken. Zo kunnen we slim en effectief verschillende ontwikkelingen combineren en dat geeft de beste mogelijkheden om zowel aan kwaliteit als groei te werken. We richten ons in de eerste plaats op gebieden die een duidelijke meerwaarde hebben voor de kwaliteits- en schaalsprong. Bijvoorbeeld omdat daar de grootste kansen liggen, maar ook om een wijk weer stevig in de lift te krijgen met een meerjarige integrale aanpak. In het centrum (met daarin de deelgebieden centrum, Stationskwartier, Suytkade en Houtsdonk) werken we aan een vitaal en levendig centrum dat inwoners en bezoekers trekt en aan een uniek stedelijk woonmilieu. Deze ontwikkelingen zijn essentieel voor de kwaliteit van leven in het Helmondse. Bovendien ligt hier een enorme potentie voor de schaalsprong en versterken ze de centrumfunctie die Helmond heeft in de Peel.
Qua wijken komt de focus te liggen op Nieuw-Brandevoort, Helmond-Oost, Helmond-Noord en Rijpelberg. Dat doen we parallel aan het afronden van de wijkontwikkeling in de wijken Binnenstad-Oost, Annawijk en de Leonardusbuurt. Op de wijk Nieuw-Brandevoort leggen we focus vanwege de bijdrage aan de woningbouwimpuls. De focus op de andere genoemde woonwijken is er omdat dit de wijken zijn met de grootste opgaven, bijvoorbeeld op het gebied van sociale veerkracht, het verminderen van sociale tweedeling, leefbaarheid en veiligheid. Voor het welzijn van de inwoners in die wijken is ontwikkeling op die verschillende vlakken urgent. Dit geldt eveneens voor verbeteringen op gebied van verouderde huisvesting, openbare ruimte en wijkvoorzieningen.
Strategie-uitwerking kwaliteits- en schaalsprong
We concretiseren onze koers en strategische doelen met een duidelijke ontwikkelagenda waarin wonen, werken, mobiliteit, voorzieningen en duurzaamheid samenkomen. De positionering als Stad van Makers vormt het leidende narratief en geeft richting aan projecten, samenwerking en besluitvorming. Deze uitwerking van de strategie loopt langs vier lijnen:
1. De schaalsprong van Helmond agenderen
De schaalsprong van Helmond wordt nadrukkelijk onder de aandacht gebracht bij het Rijk, de Provincie Noord-Brabant en de regio. Dit doen we door het opstellen van heldere proposities voor het tot 2040 realiseren van15.000 nieuwe woningen en 10.000–15.000 extra arbeidsplaatsen en inbedding van deze strategische doelen in Nationale Omgevingsvisie EXecutiekracht (NOVEX)-processen en bestuurlijke overleggen. Het feit dat het Rijk Helmond heeft aangewezen als grootschalig woningbouwlocatie NOVEX is mede hieraan te danken.
2. Uitvoeren van studies
We voeren verdichtings- en voorzieningenstudies uit die de ruimtelijke en functionele impact onderbouwen. Daarbij willen we inzicht ontwikkelen in de extra behoefte die door de schaalsprong ontstaat op het gebied van bijvoorbeeld buurt-, zorg- en onderwijsvoorzieningen.
3. Verbinden met mobiliteit en duurzaamheid
De ingrepen voor mobiliteit, bereikbaarheid, milieu, natuur en klimaatadaptatie worden afgestemd op de schaalsprong. Denk aan slimme sturing op groen en klimaatbestendigheid, verbetering en verduurzaming van de infrastructuur en een toekomstbestendig mobiliteitsplan dat aansluit op regionale knooppunten.
4. Digitale innovatie en regie
De digital twin van Helmond wordt toegepast als dynamisch instrument om ruimtelijke opgaven digitaal te toetsen en simulaties te maken. Dit ondersteunt snellere besluitvorming en transparantie richting inwoners en stakeholders. Bovendien helpt het om inzicht te krijgen en te geven in effecten van verdichting, klimaatadaptatie en voorzieningen.
5. Financiering, versnelling en coördinatie
Om de realisatiekracht van Helmond te versterken coördineren we financieringsmogelijkheden via regionale en nationale fondsen. Ook borgen we de aansluiting op NOVEX-aanwijzingen en -programma’s en implementeren we concrete verbeteringen voor woningbouwversnelling, zodat strategische doelen sneller werkelijkheid worden.
