Gemeenten zijn volgens het BBV verplicht om 5 financiële kengetallen op te nemen in hun begroting en jaarrekening om inzicht te geven in hoe ze er financieel voor staan. Het bestuur wordt hiermee in staat gesteld om beter te sturen op de financiële positie. De kengetallen zijn voorgeschreven maar niet genormeerd.
We berekenen de kengetallen op basis van het balansbeeld ultimo 2026. In de tabel staan de actuele kengetallen zoals berekend bij deze begroting Daarnaast staan in de tabel ook de kengetallen van de jaarstukken 2024 en de begroting 2025. Op basis van dit beeld is de conclusie dat de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie geen aanleiding geeft tot bijsturing. Onder de tabel geven we een toelichting op de kengetallen afzonderlijk.
Financële kengetallen | MyleneM: | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | ||
1.a | Netto schuldquote | 36,1% | 38,8% | 40,8% | 49,4% | 46,9% | 47,4% |
1.b | Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen | 26,0% | 38,8% | 40,8% | 49,4% | 46,9% | 47,4% |
2. | Solvabiliteitsratio | 50,5% | 50,9% | 50,8% | 46,7% | 45,3% | 45,7% |
3. | Structurele exploitatieruimte | 0,1% | 3,0% | 0,1% | -2,1% | -0,4% | -0,2% |
4. | Grondexploitatie | 26,9% | 23,6% | 28,3% | 29,2% | 20,8% | 16,8% |
5. | Belastingcapaciteit | 89,4% | 90,6% | 89,4% | 89,4% | 89,4% | 89,4% |
Netto schuldquote
De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast vergeleken met de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De gecorrigeerde netto schuldquote geeft aan hoeveel van de vermogensbehoefte van de gemeente zelf (dus exclusief derden) extern gefinancierd is. In het algemeen geldt hoe lager het percentage, hoe beter. Normaal ligt de netto schuldquote van een gemeente tussen de 0% en 90%. Voorzichtigheid is geboden als de netto schuldquote tussen de 100% en 130% ligt, aldus de VNG. Helmond scoort hier goed, de druk van de rentelasten en aflossing kan opgevangen worden binnen de exploitatie.
Solvabiliteitsratio
Solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal geeft de verhouding tussen het eigen vermogen en het balanstotaal aan. Een solvabiliteit van ongeveer 50% geeft aan dat de helft van het totale vermogen van de gemeente gefinancierd is met eigen vermogen. In 2026 en 2027 zitten we op ruim 50%. In 2028 en 2029 zakken we er naar verwachting iets onder. Het algehele beeld is dat er tegenover de schulden voldoende eigen vermogen staat.
Structurele exploitatieruimte
Bij de structurele exploitatieruimte betekent een positief percentage dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is flexibeler dan een begroting waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn. Het beeld dat u hier ziet, komt overeen met hetgeen we eerder in hoofdstuk 3 meldden. In 2026 en 2027 dekken we een deel van onze structurele kosten af met incidentele opbrengsten. Vanaf 2028 herstelt het begrotingsevenwicht zich en is de begroting positief structureel en reëel in evenwicht.
Grondexploitatie
De afgelopen jaren is gebleken dat de grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Hoe lager dit percentage, hoe beter.
Belastingcapaciteit
De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het Coelo publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. De belastingcapaciteit van gemeenten wordt berekend door de totale woonlasten voor een meerpersoonshuishouden in een bepaald jaar te vergelijken met het landelijk gemiddelde in het voorgaande jaar en uit te drukken in een percentage. De totale woonlasten voor Helmond liggen onder het landelijk gemiddelde op basis van de cijfers van het Coelo.