Programma 2: Duurzaam en leefbaar

Wat willen we bereiken

De openbare ruimte draagt in belangrijke mate bij aan de leefbaarheid, gezondheid en veiligheid. Met de inrichting, het beheer en het onderhoud zorgen we er daarom voor dat we zoveel mogelijk aansluiten bij doelen binnen de diverse beleidsterreinen, zoals gezondheid, sport & bewegen, veiligheid, mobiliteit, groen, klimaatadaptatie, etc. Daarbij willen we de bestaande onderhoudsniveaus zoveel mogelijk handhaven. Wat betreft het afval en grondstoffenbeheer zetten we in op verdere afvalscheiding en meer hergebruik.

Doelen en resultaten

Wat we af willen hebben in 2026

• Het groot onderhoud aan de Kasteel-Traverse brug is gereed
• Er is een helder beeld van de mogelijkheden voor een toekomstbestendig inzamelsysteem
• Er is meer bewustzijn bij inwoners ten aanzien van afvalscheiding en afvalpreventie

Bijzonderheden binnen de reguliere taakuitvoering
In 2026 spelen binnen de reguliere werkzaamheden de volgende bijzonderheden:

• Uitvoeren van onderhouds- en investeringsplannen volgens de opgestelde meerjarenplanningen
• Toepassen van duurzame keuzes bij vervangingen in de openbare ruimte
• Onderzoeken of we de afschrijving op maatschappelijk vastgoed herzien.
• Onderzoeken van de behoefte van wijkbewoners in Stiphout aan een plek waar zij elkaar kunnen ontmoeten, in relatie tot nieuwbouw, verbouw of bestendiging van het huidige wijkhuis.

Accenten binnen regionale samenwerkingen en verbonden partijen
Blink
In 2024 heeft Blink een business case opgesteld. In 2026 wordt hier verder uitvoering aan gegeven door te investeren in materieel, daar waar nodig. Ook formaliseren zij de dienstverlening aan de gemeenten via dienstverleningsovereenkomsten. Een andere ontwikkeling binnen Blink is dat zij in 2026 verdere stappen zetten om zich te ontwikkelen naar centraal kenniscentrum op het gebied van afvalbeheer en het beheren van openbare ruimte.

Ombuigingen

Schrappen budget Kwaliteits Impuls Centrum  
Het budget Kwaliteits Impuls Centrum (KWIC) wordt geschrapt. Het schrappen van het KWIC-budget beperkt de gemeente om extra beheermaatregelen in het centrum te bekostigen. Dit kan betekenen dat klachten en meldingen die buiten de beheerafspraken vallen, niet worden uitgevoerd. We proberen het vastgestelde onderhoudsniveau A (hoog) te handhaven, binnen de mogelijkheden van het resterende budget.

Geen bladkorven meer plaatsen   
De gemeente plaatst het najaar van 2026 geen bladkorven meer in de openbare ruimte. Daarmee vervalt de mogelijkheid voor inwoners om zelf bladafval uit de openbare ruimte in te zamelen op centrale punten. De maatregel levert een besparing op in logistiek, onderhoud en verwerking van het ingezamelde blad. De gemeente gaat vaker dan voorheen vegen. Daarnaast adviseren we inwoners, die in de tussentijd de bladeren van de stoep willen halen, om het blad in de perkjes en onder de bomen te vegen.  

Halveren budget eikenprocessierups    
De gemeente gaat het bestrijden van de eikenprocessierups versoberen. De eikenprocessierups vormt het ene jaar meer dan het andere jaar een plaag. De gemeente zal bij een toename van deze plaag afweging op welke plaatsen de eikenprocessierups zal worden bestreden.

Verwijderen plantenbakken centrum
De gemeente verwijdert de plantenbakken in het centrum. Dit levert een afgebakende besparing op in het onderhoud van deze bakken. Het centrum blijft groen, maar niet meer in plantenbakken. Daarmee blijft het onderhoudsniveau in het centrum gelijk.

Onkruidverwijdering op verharding aanbesteden​   
Onkruidverwijdering op verharding is een taak welke door de gemeente bij Blink is belegd. De gemeente gaat vanaf 2026 onkruidverwijdering op verharding uitvoeren middels een aanbesteding. De aanbesteding bij verschillende marktpartijen levert een besparing op.

Beleidsintensivering

Openingstijden fietsenstallingen tijdens evenementen
In juni 2024 is de motie van de Raad voor 'Openingstijden fietsenstallingen tijdens evenementen' aangenomen. Daarin wordt verzocht te onderzoeken of het mogelijk is om de openingstijden van de fietsenstallingen aan te laten sluiten op de eindtijden van de evenementen die worden georganiseerd. Voor alle evenementen, waar het wenselijk en noodzakelijk is, gaan we de openingstijden van de fietsenstallingen verruimen. De kosten hiervoor worden gedekt vanuit een extra verhoging van de parkeertarieven.

Civieltechnische kunstwerken
Eind 2024 zijn de resultaten van de inspecties van de bruggen in Helmond ontvangen. Daaruit blijkt dat de staat van onderhoud van de bruggen niet volledig aan de onderhoudsnorm voldoet. Om de staat van onderhoud op het gewenste niveau te brengen is in de jaarschijf 2026 een bedrag gereserveerd om op korte termijn deze achterstand in te lopen.

Areaalontwikkeling beheer en onderhoud
Jaarlijks stellen we de begroting bij voor areaalontwikkelingen die verband houden met de groei van de stad. Hierdoor kan de gemeente de toegenomen kosten in verband met bevolkingsgroei en groei van het aantal woningen opvangen. Tot en met 2028 is deze toename voorzien in het meerjarenperspectief. Voor de nieuwe jaarschijf 2029 voegen we de jaarlijkse toename van € 40.000 toe voor beheer en onderhoud. Dit financieren we uit de verwachte extra opbrengst Onroerendezaakbelasting (OZB) in 2029 als gevolg van de toegenomen waarde van onroerend goed en uit de bijstelling van het gemeentefonds.

Kasteel-Traverse
Bij de rehabilitatie van de Kasteel-Traverse zal er gebruik worden gemaakt van een geluid reducerend wegdek. Hiervoor zijn er meer onderhoudskosten voorzien dan met een normaal wegdek.

Onderhoudslasten wegen
Gezien de prijsontwikkelingen de afgelopen jaren en een piek in het groot onderhoud door onderhoud aan geluidsreducerend asfalt, zijn we genoodzaakt het onderhoudsbudget wegen op te hogen. Op het moment wordt er gewerkt aan de assetsheets voor 2026-2030 en gelijktijdig willen we een onderhoudsvoorziening wegen instellen. Hierover zijn we in overleg met de accountant. In 2026 zullen nieuwe weginspecties uitgevoerd worden en wordt een maatregeltoets gedaan en aan de hand daarvan kan een nieuwe doorrekening gemaakt worden. Afhankelijk van deze uitkomsten zal een structurele aanpassing van het onderhoudsbudget wegen voorgesteld worden.

Blink: ophoging bijdrage als gevolg van begroting 2026 en dekking ophoging afvalstoffenheffing
Door grotendeels autonome ontwikkelingen stijgen naar verwachting de kosten van afvalverwerking door de GR Blink. Het betreft hier een aantal grote ontwikkelingen. Ten eerste de stijging van de personele kosten. Daarnaast stijgen de kosten voor het verduurzamen van het wagenpark. In lijn met landelijke ontwikkelingen is er een sterke stijging van de kosten van de verwerking van de afval. We zijn nog in gesprek met Blink over de precieze impact.

Blink: ophoging bijdrage i.v.m. herhuisvesting
In het kader van de herhuisvesting van het kantoor van de GR Blink, zijn er meerkosten voorzien. Initieel werd verwacht dat deze kosten in 2026 zouden landen, dit is nu 2027 geworden.

Investeringen

Wegen regulier
In 2026 worden voor wegen een aantal grote investeringsprojecten gerealiseerd. Structurele investeringen in wegbeheer zijn noodzakelijk om het wegen areaal op een voldoende onderhoudsniveau te houden. De projecten zijn onderdeel van het meerjaren-investeringsprogramma wegen.

Opwaarderen openbare verlichting
Conform het assetmanagementplan wordt de verouderde openbare verlichting vervangen voor nieuwe, duurzame en energiezuinige ledverlichting.  

Kasteel-Traverse
De Kasteel-Traverse tussen de Kerkstraat-Zuid en de Churchilllaan is toe aan een grondige renovatie. Wij zijn met een projectteam actief en eind 2025 is het ontwerp vastgesteld. In 2026 wordt gestart met de uitvoering van de werkzaamheden.

Parkeerautomaten De Waart en Kasteel Noord
In de mobiliteitsvisie Helmond 2040 is opgenomen, dat er wordt ingezet op een geleidelijke vergroting van het gebied waarbinnen sprake is van betaald parkeren. In 2026 wordt hier invulling aan gegeven door in de gebieden De Waart en Kasteel Noord betaald parkeren in te voeren. Om dit mogelijk te maken is de aanschaf van parkeerautomaten nodig.

Vervanging verkeerregelinstallaties (VRI's)
Conform het assetmanagement- en beheerplan verkeerslichten worden verkeerslichten vervangen na einde van de levensduur. Door een toename van het areaal, bundeling van vervangingen en transitie van VRI naar iVRI zijn de investeringen toegenomen.

Openbaar groen
Jaarlijks worden middelen beschikbaar gesteld voor het beheeronderdeel groen (beplanting, hagen, gazon, gras). Hiermee houden we het groen voor de lange termijn in stand. Daar waar mogelijk gebruiken we investeringen om aan te sluiten bij andere projecten en zo werk met werk te maken.

Vervanging bomen
Jaarlijks worden bomen vervangen om potentieel onveilige situaties te voorkomen die ontstaan door ouderdom, (storm) schade of andere redenen. Ook is het noodzakelijk bomen te vervangen vanwege stedelijke ontwikkelingen. Daarnaast is wortelopdruk op diverse plaatsen in de stad een probleem. Jaarlijks worden de meest urgente locaties aangepakt, waarbij wij streven naar een structurele oplossing. In de afgelopen decennia zijn om allerlei redenen bomen verdwenen in de beschermde structuren. Wij willen deze bomen herplanten om de structuren te herstellen.  

Vergroenen van de stad
Bomen zorgen verkoeling in de stedelijke omgeving. Op basis van onze hittestresskaart weten we dat er in Helmond onvoldoende koelteplekken zijn. In 2024 is een begin gemaakt om op verschillende locaties in de stad meerdere bomen te planten om zo extra koelteplekken te creëren en hittestress tegen te gaan. In 2026 gaan wij verder met deze extra aanplant van bomen. Met deze investering gaat onze ambitie om Helmond groener te maken hand in hand met onze ambities om de stad klimaatadaptief te maken.

Uitvoering Natuurontwikkeling in kader van B5-bod  
Om Helmond voor te bereiden op klimaatverandering, zetten we in op een groenere stad. Daarom investeren we de komende jaren extra in het vergroenen en versterken van de natuur. De Natuur- en Landschapsvisie 'Groen en Gezond Helmond' hebben we vastgelegd hoe we de natuurwaarden willen versterken. Een sterk, robuust, groen raamwerk verbetert de leefbaarheid en gezondheid van onze inwoners en verhoogt de biodiversiteit. Om de strategische koers zoals opgenomen in de visie daadwerkelijk uit te kunnen voeren, stellen we een uitvoeringsprogramma op. Hierin worden de belangrijkste integrale gebiedsopgaven benoemd, daaronder vallen concrete vergroeningsprojecten. Met behulp van het uitvoeringsprogramma realiseren we komende jaren de totale groenblauwe opgave in Helmond.

Rioleringszorg (kostendekkend via rioolrecht)
In 2023 is het nieuwe Water- en Rioolplan opgesteld. Dit beleid geldt tussen 2024 en 2028. De kosten voor de gemeentelijke watertaken worden geheel gedekt uit de inkomsten rioolheffing. Afvalwater, hemelwater en grondwater worden doelmatig verwerkt of afgevoerd. Doordat de staat van de huidige riolering goed is, kunnen we stevig inzetten op klimaatadaptieve maatregelen.

Vervanging containers (kostendekkend via afvalstoffenheffing)
Naast het plaatsen van nieuwe containers vanwege de invoering van gedifferentieerde tarieven (Diftar) in de hoogbouw, worden elk jaar afgeschreven of defecte ondergrondse containers vervangen. Met deze vervangingsinvestering zorgen we dat de kwaliteit van de containers op niveau blijft.

Specificatie per hoofdproduct
In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. (inclusief mutaties op de reserves)

(bedragen x € 1.000/ - is negatief)